Site taşımanın zor tarafı dosyaları kopyalamak değil, sırayı doğru kurmaktır. Dosyalar taşınır ama e-postalar düşer; site açılır ama ödeme sağlayıcısının geri dönüş adresi eski sunucuyu gösterir. Aşağıdaki akış işi üç aşamaya böler ve her adımda tam olarak neyi doğrulayacağınızı söyler. Küçük bir kurumsal site için toplam efor 2-3 saat, e-posta ve ödeme entegrasyonu olan bir e-ticaret sitesi için yarım gün ayırmak gerçekçidir.
Aşama 1: Hazırlık (taşımadan 2-3 gün önce)
Bu aşamada hiçbir şeyi değiştirmezsiniz; sadece envanter çıkarır ve zemini hazırlarsınız.
- Envanter çıkarın. Kaç alan adı, kaç alt alan adı, kaç e-posta hesabı, kaç veritabanı ve hangi cron görevleri var? Hepsini tek bir listeye yazın. cPanel'de bu bilgiler sırasıyla Addon Domains, Subdomains, Email Accounts, MySQL Databases ve Cron Jobs ekranlarında durur.
- PHP sürümünü ve eklentileri not edin. MultiPHP Manager'da hangi sürüm seçili, Select PHP Version ekranında hangi eklentiler açık? Yeni sunucuda aynısını kurun. Taşıma sonrası çıkan "beyaz ekran" hatalarının büyük bölümü eksik bir eklentiden ya da atlanan bir sürüm farkından çıkar.
- DNS kayıtlarının metin kopyasını alın. A, CNAME, MX, TXT (SPF, DKIM, DMARC ve doğrulama kayıtları dahil) kayıtlarının tamamını kopyalanabilir metin olarak saklayın; ekran görüntüsü yeterli değildir, DKIM kaydını elle yazmak hata üretir.
- TTL değerlerini düşürün. Taşınacak kayıtların TTL süresini 300 saniyeye çekin ve bu değişikliği taşımadan en az 24 saat önce yapın; eski TTL süresi dolmadan yeni değer her yere yayılmaz.
- Yeni sunucuda hesabı açın. Alan adını ekleyin, ama DNS'i henüz yönlendirmeyin.
- Yedek alın. Eski sunucudan hem tam yedek (Backup Wizard) hem de ayrı bir SQL dökümü indirin, ikisini de kendi bilgisayarınızda tutun. Yedeğin yalnızca sunucuda durması yedek sayılmaz.
Aşama 2: Kopyalama ve test (taşıma günü, geçiş öncesi)
Amaç siteyi yeni sunucuda çalışır hâle getirmek, ama trafiği hâlâ eski sunucuda bırakmaktır.
- Tam yedeği yeni sunucuya yükleyip geri yükleyin. cPanel'den cPanel'e taşımalarda tam yedek genellikle e-posta hesaplarını, veritabanlarını ve cron görevlerini birlikte getirir; yine de her birini tek tek doğrulayın.
- Veritabanı kullanıcısının veritabanına yetkilendirildiğini kontrol edin. Kullanıcı taşınıp yetki taşınmadığında site "veritabanına bağlanılamadı" der ve hata dosya tarafında aranmaya başlanır.
- Yapılandırma dosyasındaki veritabanı adı, kullanıcı adı ve sunucu bilgisini yeni değerlerle güncelleyin. Çoğu panelde veritabanı adı hesap adıyla öneklenir, yani eski ad birebir çalışmaz.
- İzinleri kontrol edin: dizinler için 755, dosyalar için 644 tipik değerlerdir; yükleme ve önbellek dizinlerinin yazılabilir olduğunu ayrıca doğrulayın.
- Siteyi hosts dosyasıyla test edin. Kendi bilgisayarınızın hosts dosyasına 203.0.113.10 ornek.com www.ornek.com biçiminde bir satır ekleyip alan adını sadece kendiniz için yeni sunucuya yönlendirin. Böylece ziyaretçileri etkilemeden gerçek alan adıyla test yaparsınız.
- Test listesi: ana sayfa, kategori ve ürün/detay sayfası, arama, iletişim formu, üye girişi, sepete ekleme, ödeme adımının açılması, yönetim paneline giriş ve bir görsel yükleme denemesi.
| Bileşen | Nasıl taşınır | Nasıl doğrulanır |
|---|---|---|
| Dosyalar | Tam yedek veya sıkıştırılmış arşiv | Dosya sayısı ve toplam boyut karşılaştırması |
| Veritabanı | SQL dökümünü içe aktarma | Sipariş, ürün ve kullanıcı tablolarında satır sayısı kontrolü |
| E-posta | Hesaplar ve posta kutuları | Yeni sunucuda webmail'e giriş, eski iletilerin göründüğünün teyidi |
| Cron görevleri | Elle yeniden tanımlama | Görev listesinin eski sunucuyla satır satır karşılaştırılması |
| SSL | Yeni sunucuda yeniden üretim | Geçiş sonrası HTTPS ve sertifika zinciri testi |
| Yönlendirmeler | .htaccess veya panel kuralları | Birkaç eski adresin 301 döndürdüğünün kontrolü |
Aşama 3: Geçiş ve sonrası
- Zamanlamayı doğru seçin. Trafiğin en düşük olduğu saat dilimini seçin; cuma akşamı ve tatil öncesi olmaz, çünkü sorun çıkarsa ekip yerinde olmaz.
- İçerik girişini dondurun. Geçişten birkaç saat önce ürün, içerik ve sipariş girişini durdurun. Aksi hâlde eski sunucuda oluşan yeni kayıtlar taşınan kopyada görünmez.
- Son veritabanı dökümünü alıp yeni sunucuya aktarın. Böylece en güncel veriyle geçersiniz.
- DNS'i yönlendirin. A kaydını yeni IP'ye çevirin. MX kayıtlarını gözden geçirin; e-posta başka bir serviste duruyorsa eski MX değerlerini birebir koruyun.
- Eski sunucuyu hemen kapatmayın. En az bir hafta açık kalsın. Yayılma tamamlanana kadar bazı ziyaretçiler eski sunucuya düşer; kapalı sunucu bu sürede hata sayfası demektir.
- SSL sertifikasını yeni sunucuda üretin ve HTTP'den HTTPS'e yönlendirmenin çalıştığını doğrulayın.
- TTL değerlerini normale döndürün. Geçiş oturduktan sonra 3600 civarı bir değer yeterlidir.
Geçişten sonraki ilk 48 saat
- Sunucu hata kayıtlarını günde birkaç kez okuyun; eksik dosya ve izin hataları önce burada görünür.
- Bir test siparişi ya da form gönderimi yapıp bildirim e-postasının ulaştığını doğrulayın; ulaşmıyorsa SPF ve DKIM kayıtlarını yeni sunucuya göre kontrol edin.
- Arama motoru yönetim aracında tarama hatalarını izleyin; ani 404 artışı taşınmamış bir yönlendirme kuralına işaret eder.
- Ödeme sağlayıcısı panelinde geri dönüş (callback) adreslerini test siparişiyle teyit edin.
- Sayfa açılış süresini yeni sunucuda ölçün; yavaşlama varsa önce PHP sürümü, OPcache ve önbellek ayarlarına bakın.
- Yedekleme görevlerini yeni sunucuda yeniden kurun ve ilk yedeğin gerçekten üretildiğini gözünüzle görün. Taşımadan sonra en sık unutulan iş budur.
Sık yapılan hatalar
- MX kayıtlarını atlamak. Site açılır, e-postalar sessizce kaybolur; fark edilmesi günler sürebilir.
- DNS'i test etmeden çevirmek. Hosts dosyası testi beş dakikalık iştir ve bu riskin büyük kısmını ortadan kaldırır.
- Eski sunucuyu aynı gün silmek. Geri dönüş yolunuzu kapatırsınız.
- Cron görevlerini unutmak. Sipariş bildirimi, e-posta kuyruğu, site haritası üretimi ve yedek görevleri elle yeniden tanımlanmalıdır.
- Aynı gün PHP sürümünü de yükseltmek. Hem sunucu hem sürüm değişince hata çıktığında sebebi ayırt edemezsiniz. Önce taşıyın, birkaç gün sonra sürümü yükseltin.
- Yönlendirme kurallarını taşımamak. Eski adres yapısındaki 301 kuralları kaybolursa arama sonuçlarından gelen ziyaretçi 404 görür.
- Şifreleri toplamadan başlamak. Panel, veritabanı, FTP ve e-posta şifrelerini önceden güvenli bir yerde bir araya getirin.
Kısa kontrol listesi
- Taşımadan 24 saat önce TTL'i 300'e düşürün ve DNS kayıtlarının metin kopyasını çıkarın.
- Yeni sunucuda siteyi hosts dosyası yöntemiyle gerçek alan adıyla test edin.
- Geçişten önce içerik girişini dondurup son veritabanı dökümünü alın.
- DNS'i çevirdikten sonra eski sunucuyu en az bir hafta açık tutun ve hata kayıtlarını izleyin.
- SSL, e-posta gönderimi, cron görevleri, yönlendirmeler ve yedekleme planını ayrı ayrı doğrulayın.
