Yapay Zekâ Çağında SEO: AI Overviews ve Sohbet Motorları

Arama sonuçlarının üstünde beliren AI özetleri ve ChatGPT, Perplexity gibi sohbet motorları, kullanıcıyla siteniz arasına yeni bir katman koydu. Bu katmanda "birinci sırada olmak" diye bir şey yok; alıntılanmak var. İyi haber şu: alıntılanmayı sağlayan şeylerin çoğu zaten iyi SEO'nun kendisi, sadece yazım biçiminiz değişmeli.

Sohbet motorları içeriğinizi nasıl buluyor?

Kabaca üç yol var ve üçü için yapmanız gerekenler farklı.

• Arama indeksi üzerinden: AI özetleri, klasik arama sonuçlarında zaten görünen sayfalardan beslenir. Yani indekslenmeyen ve hiçbir sorguda çıkmayan bir sayfa buraya da giremez.
• Kendi tarayıcılarıyla: Bazı sağlayıcılar kendi botlarıyla siteleri tarar. robots.txt dosyanızda bu botları engelliyorsanız, içeriğiniz o motorların cevaplarına giremez.
• Modelin genel bilgisiyle: Burada tek tek sayfalarınız değil, markanızın internette ne kadar ve nasıl anıldığı belirleyicidir.

Buradan çıkan ilk pratik karar teknik: robots.txt'nizi açın ve hangi botlara ne dediğinize bakın. Kapatmak bir tercihtir; ama görünürlük istiyorsanız kapıyı kapatıp içeriden şikâyet edemezsiniz.

Alıntılanan içerik nasıl yazılır?

Model bir soruya cevap üretirken sayfanızın tamamını değil, kendi başına anlamlı bir pasajı alır. Dolayısıyla hedefiniz, tek başına kopyalanıp yapıştırıldığında hâlâ doğru ve tam olan paragraflar yazmak.

Pasaj yazımının kuralları

1. Soruyu başlığa, cevabı ilk iki cümleye koyun. "Mesafeli satış sözleşmesi ne zaman zorunludur?" başlığının altındaki ilk cümle doğrudan cevap olmalı; hikâye anlatımı sonra gelir.
2. Her paragrafı bağlamdan bağımsız kurun. "Yukarıda anlattığımız gibi" ifadesi, alıntılandığında anlamsızlaşır.
3. Sayı, tarih ve koşul verin. "Kargo hızlıdır" değil, "16.00'a kadar verilen siparişler aynı gün kargolanır" yazın.
4. Tanımları kısa tutun. 40-60 kelimelik net bir tanım paragrafı, aynı bilgiyi 300 kelimeye yayan bir girişten daha kolay alıntılanır.
5. Tablo ve liste kullanın. Karşılaştırma tabloları makine tarafından ayrıştırması en kolay yapılardır.

Farklılaşmanın tek yolu: sizde olan, başkasında olmayan bilgi

Yapay zekâ, internette on kez tekrarlanmış genel bilgiyi zaten üretebiliyor. Sizi kaynak göstermesi için sayfanızda modelin başka yerde bulamayacağı bir şey olmalı.

• Kendi işinizden çıkan sayılar. Cümlenin kalıbı şu olmalı: "Son 12 ayda aldığımız [sipariş sayısı] siparişte iade oranı giyimde %[x], elektronikte %[y] çıktı." Rakamları kendi panelinizden alın, tarih aralığını mutlaka yazın.
• Yerel gerçeklik: KDV oranının fiyat gösterimine etkisi, e-arşiv faturasının kesilme akışı, kargo firmalarının teslim süreleri, cPanel'de karşılaşılan tipik hatalar.
• Süreç anlatımı: adım adım, ekran ekran, gerçekten uygulanmış bir kurulum ya da geçiş hikâyesi.
• Karşı görüş: "Herkes şunu öneriyor ama şu durumda yanlış" tipi içerikler, tekrar denizinde ayrışır.

Platform farkları ve ne yapmalı

Bu tablo, davranışların bugünkü gözlemine dayanır; sağlayıcılar bu mekanizmaları sık değiştiriyor. Dolayısıyla üç ayda bir kendi sayfalarınızla test etmek, herhangi bir listeye güvenmekten daha sağlıklıdır.

Teknik zemin: JavaScript'e gömülü içerik alıntılanmaz

Sohbet motorlarının tarayıcıları, Google'ın aksine çoğu zaman JavaScript'i çalıştırıp beklemez. Ürün açıklamanız yalnızca tıklanınca açılan bir sekmede, tamamen istemci tarafında yükleniyorsa, o metin o botlar için yok demektir.

Kontrolü tek komutla yapabilirsiniz: curl -s https://siteniz.com/sayfa | grep "aradığınız cümle". Sonuç boşsa, o cümle ilk HTML yanıtında yok demektir.

• Ana içerik sunucu tarafında, ilk HTML yanıtında gelsin.
• Başlık hiyerarşisi tutarlı olsun; tek ana başlık, altında anlamlı alt başlıklar.
• Yayın ve güncelleme tarihini sayfada görünür şekilde yazın; "güncel mi" sorusuna cevap veren en ucuz sinyal budur.
• Yazar adı, unvanı ve kısa özgeçmişi bulunsun. Kim yazdığı belli olmayan içerik, güven gerektiren konularda geri planda kalır.
• Article, Organization ve BreadcrumbList yapısal verisini ekleyin; makinenin bağlamı çıkarmasını kolaylaştırır.

Ölçüm: tıklama düşerken ne izlenir?

AI özetleri bazı bilgilendirici sorgularda tıklamayı düşürür; bu, içeriğinizin kötü olduğu anlamına gelmez. Ölçüm setinizi buna göre genişletin.

• Search Console'da gösterim ve tıklamayı ayrı ayrı izleyin. Gösterim sabit, tıklama düşüyorsa muhtemelen cevap yukarıda veriliyordur.
• Marka adınızı içeren aramaların hacmini takip edin; AI kaynaklı görünürlük çoğu zaman önce burada belirir.
• Ayda bir, sektörünüzün 10 tipik sorusunu sohbet motorlarına sorun ve markanızın geçip geçmediğini not edin. İlkel ama işe yarar bir izleme yöntemidir.
• Sunucu erişim kayıtlarınızda AI botlarının ziyaretlerini sayın; hangi sayfaların gerçekten okunduğunu doğrudan gösterir.
• Doğrudan trafiği ve teklif formu kaynaklarını karşılaştırın; "bizi nereden duydunuz" sorusunu forma ekleyin.

Basit bir izleme tablosu

Sık yapılan hatalar

• Aynı içeriği yapay zekâya yazdırıp yayınlamak. Modelin kendi ürettiğine benzeyen metnin alıntılanma sebebi kalmaz.
• Cevabı sayfanın en altına saklamak; giriş bölümünü üç paragraflık ısınmayla doldurmak.
• "SSS" başlığı altında herkesin yazdığı beş soruyu kopyalamak.
• Uydurma istatistik kullanmak. Kaynağı olmayan sayı, bir kez yakalandığında tüm sayfanın güvenilirliğini götürür.
• Tüm yapay zekâ botlarını topluca engelleyip sonra "neden hiçbir yerde geçmiyoruz" diye sormak.

Bu hafta yapılacaklar

1. En çok trafik alan 5 sayfanızı açın; her birinin ilk paragrafını doğrudan cevap verecek şekilde yeniden yazın.
2. robots.txt'yi kontrol edin ve hangi yapay zekâ botlarına izin verdiğinize bilinçli olarak karar verin.
3. Üç sayfada curl testini çalıştırıp ana içeriğin ilk HTML'de geldiğini doğrulayın.
4. Her içeriğe gerçek yazar adı, unvan ve güncelleme tarihi ekleyin.
5. Sadece sizde olan bir veriyi, sayıyı veya süreci içeren tek bir özgün içerik üretin.
6. Sektörünüzün 10 sorusunu üç farklı sohbet motoruna sorup sonuçları kaydedin; bunu ayda bir tekrarlayarak kendi ölçüm tablonuzu kurun.