Kurulum sihirbazının sonunda "Tebrikler" yazması, işin bittiği anlamına gelmez. Kurulumdan sonraki ilk hafta içinde ortaya çıkan arızalar genellikle aynı dokuz noktadan çıkar. Aşağıda her biri için belirti, sebep ve uygulanabilir düzeltme var.
Sunucu ve dosya düzeyindeki hatalar
1. Yanlış PHP sürümü veya eksik eklenti
Belirti: beyaz ekran, yarım yüklenen sayfa ya da "Class not found" tipi hata. Sebep genellikle hostingin varsayılan PHP sürümünün scriptin beklediğinden eski veya çok yeni olmasıdır. cPanel'de "Select PHP Version" ekranından doğru sürümü seçin ve şu eklentileri işaretleyin: pdo_mysql, mbstring, gd veya imagick, curl, zip, intl, openssl, fileinfo. Aynı ekranda memory_limit değerini en az 256M, upload_max_filesize ve post_max_size değerlerini en az 32M yapın; toplu ürün ve görsel yüklemeleri çoğunlukla bu iki satır yüzünden yarıda kesilir. Kurulumdan önce geçici bir bilgi dosyasıyla aktif eklentileri görmek beş dakika sürer; işiniz bitince o dosyayı silin.
2. Belge kökünün (document root) yanlış ayarlanması
Modern scriptlerin çoğu ayrı bir public klasörüyle gelir ve alan adı doğrudan o klasörü göstermelidir. Tüm dosyaları ana dizine atarsanız yapılandırma dosyanız, yedekleriniz ve günlük kayıtlarınız tarayıcıdan erişilebilir hâle gelir. Test etmek kolaydır: tarayıcıya alanadiniz.com/.env veya /storage/logs yazın; ekrana içerik geliyorsa kök dizin yanlıştır. Çözüm, alan adının kök dizinini public klasörüne çevirmektir. Buna izin verilmeyen paylaşımlı paketlerde satıcıdan tek dizin kurulum sürümünü ya da uygun yönlendirme kurallarını isteyin.
3. Dosya izinlerini 777 yapmak
Yükleme hatası alınca en sık başvurulan ve en tehlikeli çözüm budur. Doğru yaklaşım: klasörler 755, dosyalar 644, yapılandırma dosyası 640; yalnızca yükleme, önbellek ve günlük klasörleri yazılabilir olsun. Sorun çoğu zaman izinde değil sahipliktedir: dosyalar web sunucusunun kullanıcısına ait değilse 755 de yetmez. Yükleme klasörüne PHP çalıştırma yetkisi vermeyin; aksi hâlde görsel gibi yüklenen bir dosya sunucunuzda kod olarak koşabilir.
Veritabanı hataları
4. Yanlış karakter seti ve karşılaştırma
Belirti: Türkçe karakterlerin soru işareti veya bozuk simge olarak görünmesi. Veritabanını utf8mb4 ve utf8mb4_unicode_ci ile oluşturun, bağlantı ayarında da aynı kodlamayı kullanın. Eski utf8 (üç baytlık) seçimi hem Türkçeyi hem emojiyi bozar. İlk gerçek kaydı girmeden önce "Çağdaş Şişli Ürünü" gibi bir metni kaydedip listede aynı görünüyor mu bakın; bozulmuş veriyi sonradan düzeltmek kurulumu baştan yapmaktan zahmetlidir.
5. Arama ve sıralamada Türkçe harf sorununu görmezden gelmek
"istanbul" araması "İstanbul" kayıtlarını getirmiyorsa sorun büyük-küçük harf dönüşümündedir. Türkçede noktalı ve noktasız i harfleri diğer dillerden farklı davranır; varsayılan küçültme işlemi "İ" harfini beklediğiniz gibi çevirmez. Kurulumdan sonra dört testi yapın: "ısı", "İzmir", "şeker", "çorap". Sonuçlar tutmuyorsa satıcıya hata kaydı açın; veriyi elle düzeltmek sorunu yalnızca erteler.
6. Yedeksiz güncelleme ve veri aktarımı
İlk kurulumdan hemen sonra tam yedek alın: veritabanı dökümü artı yükleme klasörü. Her güncellemeden önce tekrarlayın ve yedeği sunucu dışına (kendi bilgisayarınız ya da ayrı bir depolama hesabı) kopyalayın. Aynı sunucuda duran yedek, sunucu arızasında yedek sayılmaz. Ayda bir kez yedeği boş bir alt alan adına geri yükleyip açılıyor mu deneyin; denenmemiş yedek, yedek değil varsayımdır.
Güvenlik hataları
7. Kurulum dosyalarının ve varsayılan şifrenin bırakılması
Kurulum tamamlandığında kurulum klasörünü silin. Varsayılan yönetici adını değiştirin (admin, yonetici gibi tahmin edilebilir adları bırakmayın), şifreyi en az 16 karakterlik benzersiz bir parolayla yenileyin, ürün destekliyorsa yönetici paneline iki adımlı doğrulama ekleyin. Panel adresi tahmin edilebilir bir yoldaysa ve değiştirilebiliyorsa değiştirin. Yeni alan adları uzun süre gizli kalmaz: SSL sertifikası alındığı anda alan adınız herkese açık sertifika şeffaflık kayıtlarına düşer ve otomatik tarayıcıların listesine girer.
8. HTTPS'in yarım kurulması
Sertifika kurulmuş ama site hâlâ http üzerinden de açılıyorsa arama motorları iki ayrı adres görür, tarayıcı da karışık içerik uyarısı verebilir. Sırasıyla yapın: alan adını www'lu veya www'suz tek biçime yönlendirin, tüm http isteklerini 301 ile https'e taşıyın, yapılandırmadaki site adresini https ile güncelleyin, veritabanındaki eski http bağlantılarını toplu güncellemeyle düzeltin. Son adımda ana sayfayı tarayıcı konsolu açıkken yenileyin: uyarı kalmamalı. Ödeme sayfasında bu uyarı doğrudan satış kaybıdır.
Canlıya alma hataları
9. Cron, e-posta ve indeksleme ayarlarının unutulması
Üç ayrı hata aynı sepette toplanır. Zamanlanmış görevler kurulmazsa hatırlatma e-postaları, otomatik yedek ve site haritası üretimi hiç çalışmaz; cron'u genellikle beş dakikada bir çalışacak şekilde tanımlayıp ilk çalıştırmayı günlükten doğrulayın. E-posta tarafında SPF, DKIM ve DMARC kayıtları yoksa sipariş onayı gitmez, gitse de spam kutusuna düşer; sunucunun kendi gönderim fonksiyonu yerine kimlik doğrulamalı SMTP kullanın. En pahalısı ise test aşamasında konulan arama motoru engelinin canlıda unutulmasıdır: yayına aldıktan sonra robots dosyanızı ve sayfaların indeksleme etiketini kontrol edin, ardından site haritanızı arama motoru araçlarına gönderin.
Belirtiden çözüme hızlı tablo
| Belirti | Olası neden | İlk yapılacak |
|---|---|---|
| Beyaz ekran | PHP sürümü veya eksik eklenti | Hata günlüğünün son satırını okuyun |
| Bozuk Türkçe karakter | Yanlış karakter seti | Veritabanını utf8mb4'e alın |
| Görsel yüklenmiyor | Klasör izni veya boyut limiti | İzin/sahiplik ve upload_max_filesize kontrolü |
| E-posta gitmiyor | SMTP veya DNS kaydı eksik | SMTP kurun, SPF/DKIM ekleyin |
| Arama Türkçe kelimeyi bulmuyor | Büyük-küçük harf dönüşümü | "İzmir"/"ısı" testini satıcıya iletin |
| Site yavaş | Optimize edilmemiş görsel, eksik dizin | Görselleri sıkıştırın, yavaş sorgu günlüğüne bakın |
| Arama motorunda çıkmıyor | Test engeli kalmış | robots ve noindex etiketini temizleyin |
Canlıya çıkmadan önceki kontrol listesi
- Kurulum klasörü silindi, yönetici adı ve şifresi değiştirildi.
- Tam yedek alındı ve sunucu dışına kopyalandı.
- https zorunlu, tek alan adı biçimine 301 yönlendirmesi aktif.
- Test siparişi uçtan uca denendi, bildirim e-postası gerçek bir adrese ulaştı.
- Cron görevleri tanımlandı ve en az bir kez çalıştığı günlükten doğrulandı.
- Demo veriler temizlendi, iletişim ve yasal sayfalar gerçek bilgilerle dolduruldu.
- Mesafeli satış sözleşmesi, iade koşulları, KVKK aydınlatma metni ve çerez bildirimi yayında.
- Mobil cihazda ana sayfa, liste, detay ve ödeme akışı gözle kontrol edildi.
- Site haritası arama motoruna gönderildi, 404 sayfası düzgün çalışıyor.
Özet
- Kurulumdan önce sunucu gereksinimlerini doğrulayın; sonradan çıkan sürüm uyuşmazlıkları en çok zaman yiyen hatadır.
- İzin ve dizin yapısını gevşeterek sorun çözmeyin; 777 çözüm değil, açık kapıdır.
- İlk gerçek kayıttan önce Türkçe karakter ve arama testini yapın.
- Yedeği kurulumun parçası sayın ve geri yüklenebildiğini bir kez deneyin.
- Yayına almadan önce yukarıdaki listeyi baştan sona uygulayın; hepsi birlikte yarım saatinizi alır, bir haftalık arıza avını önler.
